Rss

Από το Σώμα Οδηγισμού Ν. Ιωαννίνων: ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ – ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΩΣΙΝΟΥ ΠΑΡΑΚΑΛΑΜΟΥ

Γράφει ο ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΚΑΤΣΕΝΟΣ, φιλόλογος

Το ιστορικό και επιβλητικό μοναστήρι της Παναγίας της Ευαγγελίστριας-Σωσίνου Παρακαλάμου, ψηλά στον ομώνυμο λόφο, στο κέντρο της ονομαστής στο παρελθόν Πογδόριανης, που για δύο ολόκληρους αιώνες, 15ο και 16ο, εξέπεμπε Ελληνισμό και Ορθοδοξία, επισκέφθηκε στις 14 τρέχοντος μηνός το Σώμα Οδηγισμού, τμήμα συνεργασίας Ιωαννίνων, που το αποτελούσαν ενενήντα(90) κυρίες της Γιαννιώτικης κοινωνίας με επικεφαλής το Διοικητικό Συμβούλιο, για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας και να τελέσουν την ετήσια καθιερωμένη αρτοκλασία τους.

Τα δύο(2) λεωφορεία του ΚΤΕΛ ξεκίνησαν από τα Γιάννενα στις 15.30` και σε σύντομο χρόνο κάλυψαν τη διαδρομή Γιάννενα – Παρακάλαμος. Στη συνέχεια ακολουθώντας τον άνετο πλέον άσφαλτοστρωμένο δρόμο –κατασκευάστηκε τον περασμένο χρόνο από τη Νομαρχία Ιωαννίνων- έφθασαν στο πλάτωμα της μονής Σωσίνου.

Η θέα του τοπίου από εκεί ψηλά, λόγω υψομέτρου, είναι καταπληκτική. Μπροστά απλώνεται ο κάμπος του Καλαμά με τα γύρω χωριά, Ρεπετίστα, Αρετή, Κουκλιοί, Βροντισμένη, δεξιά τα υψώματα Λεπροβούνι και Σιάστη, απ` όπου το Ελληνικό πυροβολικό με συντονισμένες ενέργειες έβαλε κατά των Ιταλών και βοήθησε αποτελεσματικά την επίθεσή του 542 Συντάγματος Ευζώνων στην ονομαστή νικηφόρα μάχη του στρατού μας στη Ρεπετίστα, τρέποντας σε φυγή τους Ιταλούς.

Στην είσοδο της μονής υποδέχτηκαν τις κυρίες Οδηγισμού η Αντιδήμαρχος του Δήμου Άνω Καλαμά Χρυσούλα Σκόρδου, η Πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Παρακαλάμου Ελένη Νάνου, καθώς και πολλές γυναίκες από τον Παρακάλαμο, που έφτασαν εδώ με το λεωφορείο του Δήμου Άνω Καλαμά.

Όλοι κατευθυνθήκαμε στο καθολικό της μονής που είναι αφιερωμένο στην Παναγία την Ευαγγελίστρια και διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, όπου το Σώμα Οδηγισμού τέλεσε την αρτοκλασία.

Τη θρησκευτική τελετή έκανε ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης της Ιεράς Μητροπόλεως Δρυϊνουπόλεως-Πωγωνιανής και Κονίτσης π. Ιωήλ με βοηθούς τους αιδεσιμότατους π. Διονύσιο, π. Γεώργιο και π. Απόστολο.

Ευλάβεια, θρησκευτική συγκίνηση και απόλυτη σιωπή επικράτησε στη διάρκεια της ιερής ακολουθίας και σε λίγο το εμπνευσμένο κήρυγμα του π. Ιωήλ συνήρπασε το ακροατήριο.

“Νοιώθουμε πράγματι δέος, αδελφοί μου και παράλληλα ευγνωμοσύνη, γιατί στο χώρο αυτό λειτούργησαν και δίδαξαν μεγάλες θρησκευτικές προσωπικότητες, σεβαστοί Άγιοι Πατέρες, που πίστευαν με πάθος στο Χριστό και στην Ελλάδα και προσεύχονταν για την απελευθέρωση του ευλογημένου αυτού τόπου από τους τούρκους κατακτητές. Ο χώρος αυτός υπήρξε ιερός και για πολλούς αιώνες παρέμεινε φάρος Ελληνισμού και Ορθοδοξίας”.

Και ο π. Ιωήλ κατέληξε: “Σήμερα, όλοι εμείς, φροντίζουμε περισσότερο για τα υλικά αγαθά, τις ανέσεις και την καλοπέραση του σώματος και παραμελούμε τα πνευματικά, εκείνα που οδηγούν την ψυχή μας προς τα άνω, προς τον Θεό. Είναι όμως ανάγκη να έχουμε πάντα μέσα μας τα λόγια του Χριστού, που ακούσαμε απόψε στο Ευαγγέλιο: Μάρθα, Μάρθα μεριμνάς και τυρβάζεις περί πολλών, ενός δε εστί χρεία”

Ύστερα ο π. Διονύσιος αναφέρθηκε στο ιστορικό της μονής: “Το μοναστήρι της Παναγιάς, είπε, κτίστηκε από τον Ι.Σιμωτά το 1598 πάνω στα ερείπια άλλου Βυζαντινού μοναστηριού, του Σωσίνου. Ο Σιμωτάς ήταν επιχειρηματίας στη Βλαχία, στις αρχές του 17ου αι. και κατέστησε το μοναστήρι θρησκευτικό και εκπαιδευτικό κέντρο. Εδώ άκμασε η σχολή Σωσίνου, που ο Ι. Λαμπρίδης ονόμασε “φωτοβόλο εστία της Ηπείρου” και σ` αυτή για 126 ολόκληρα χρόνια καλλιεργήθηκαν τα γράμματα, όχι μόνο τα θεολογικά αλλά και η αρχαία ελληνική γραμματεία καθώς και τα λατινικά”

Στη συνέχεια έκανε λόγο για το ανακαινιστικό έργο, που έγινε από το Νομάρχη Ιωαννίνων Αλέξανδρο Καχριμάνη, καθώς και για την επισκευή του δρόμου και μίλησε επίσης και για την αγιογράφηση του ναού.

Μετά το τέλος της ακολουθίας οι επισκέπτες απόλαυσαν το πατροπαράδοτο λουκούμι, προσφορά του Δήμου Άνω Καλαμά και τον ευλογημένο άρτο.

Ακολούθησε μικρή δεξίωση στο κέντρο “Μπίκα”, μέσα σ` ένα καθαρό και θαυμάσιο περιβάλλον.

Εδώ ο γράφων, παίρνοντας το λόγο είπε:

“Αγαπητές κυρίες της Γιαννιώτικης κοινωνίας, που υπηρετήσατε με πάθος τον Οδηγισμό στο Νομό Ιωαννίνων και συμβάλατε στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών και των νέων, ώστε να εξελιχθούν σε υπεύθυνους και συνειδητοποιημένους πολίτες, εκ μέρους της Αντιδημάρχου του Δήμου Άνω Καλαμά Χρυσούλα Σκόρδου, της Προέδρου γυναικών Παρακαλάμου Ελένης Νάνου και διερμηνεύοντας τα αισθήματα όλων των κατοίκων του Παρακαλάμου, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά και τιμή.

Σας ευχαριστούμε που επιλέξατε το ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας της Ευαγγελίστριας για να τελέσετε την αρτοκλασία σας και ευχόμαστε η Παναγία μας να κατευθύνει τα έργα και τη δράση σας σε αγαθούς σκοπούς.

Ο Δήμος άνω Καλαμά έχει έδρα τον Παρακάλαμο, ένα ζωντανό κεφαλοχώρι με χίλιους(1000) κατοίκους και αποτελεί αξιόλογο εμπορικό κέντρο της περιοχής. Διαθέτει Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο, υποκατάστημα Αγροτικής Τράπεζας, Ιατρείο, καταστήματα κ.ά.

Τα παλιά σπίτια έχουν αντικατασταθεί από σύγχρονα με ανέσεις. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία στον κάμπο και την κτηνοτροφία. Πολλοί έχουν επιχειρήσεις και ένα τμήμα αποτελούν οι λαϊκοί οργανοπαίχτες.

Στον Δήμο Άνω Καλαμά, εκτός του Παρακαλάμου ανήκουν τα χωριά Ρεπετίστα, Σιταριά, Αρετή, Βροντισμένη, Κουκλιοί, Ιερομνήμη, Καταρράκτης, Μαζαράκι και το Ριάχοβο.

Εδώ στους πρόποδες του Κασιδιάρη, ανάμεσα στους συνοικισμούς της Παηδονιάς, του Άνω Παρακαλάμου, της Ρεπετίστας, της Αρετής και των Κουκλιών, άκμασε και αναπτύχθηκε η μεγάλη μεσαιωνική πόλη Πογδόριανη, μια πόλη που για δύο(2) αιώνες και περισσότερο βρίσκονταν σε μεγάλη άνθηση με εμπορική και πνευματική ανάπτυξη.

Ο πληθυσμός της ξεπέρασε τις τέσσερεις χιλιάδες(4000) κατοίκους και ήταν φημισμένη σε όλη την Ήπειρο. Είχε σαράντα(40) εκκλησίες, όταν τα Γιάννενα είχαν μόνο τριάντα(30) πριν το 1611.

Απ` αυτή τη μεγάλη και ονομαστή πόλη, την Πογδόριανη, αναδείχτηκαν σπουδαίοι άντρες, που διέπρεψαν έξω από την Ελλάδα και προσέφεραν πολλές υπηρεσίες στον τόπο τους.

Ξεχωρίζουν :

Ο Θεόληπτος Α’, Οικουμενικός Πατριάρχης Κων/πόλεως(1513).

Ο Ι. Σιμωτάς, μεγαλοεπιχειρηματίας στη Μολδαβία, ιδρυτής και ανακαινιστής της μονής Σωσίνου(1598).

Ο Δανιήλ, Μητροπολίτης στην αρχή Τομοράβας και Πρεσλάβας, παλιά πρωτεύουσα της Βουλγαρίας και στη συνέχεια ηγούμενος και καθηγητής στο Σώσινο, ο πιο μορφωμένος απ` όλους τους διδάξαντες καθηγητές στη Σχολή Σωσίνου.

Ο Δοσίθεος Φιλίτης(1734-1826), Μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας, με έδρα το Βουκουρέστι, με πλούσιο ποιμαντικό, κοινωνικό και θεολογικό έργο. Ενίσχυσε την Ελληνική παιδεία στην Ελλάδα και στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Πογδόριανη και ανέπτυξε στενές σχέσεις με φιλομαθείς Έλληνες.

Ο Γεώργιος Νούλης, διαπρεπής γιατρός.

Η οικογένεια των Μελάδων, απ’ όπου καταγόταν ο Ηπειρώτης Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς.

Κλείνοντας την ιστορική αυτή αναδρομή, θέλω να συγχαρώ όλες σας και ιδιαίτερα την Πρόεδρο και το Δ.Σ. του συμβουλίου σας για το προσκύνημα, που κάνατε σήμερα, στον ευλογημένο αυτό τόπο.

Σας παρακαλώ να μεταφέρετε στους δικούς σας και τους γνωστούς σας ότι είδατε και βιώσατε και να τους πείσετε να επισκεφθούν το μοναστήρι του Σωσίνου, για να γνωρίσουν από κοντά την ιστορία, την παράδοση και την κληρονομιά μας”.

 

Comments are closed.